Otwarte standardy komunikacji między systemami teleinformatycznymi - rozpoczęcie konsultacji | Centrum e-Zdrowia

Otwarte standardy komunikacji między systemami teleinformatycznymi i interoperacyjność systemów medycznych znalazły się w centrum spotkań z dostawcami i menedżerami placówek ochrony zdrowia. W obradach „Okrągłego stołu dla cyfryzacji ochrony zdrowia” w Gdańsku i w Warszawie uczestniczyli również Tomasz Maciejewski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, Łukasz Sosnowski, dyrektor Departamentu e-Zdrowia w Ministerstwie Zdrowia, Jarosław Sot, dyrektor Centrum e-Zdrowia oraz Jeremi Olechnowicz, Dyrektor Pionu Eksploatacji Systemów Teleinformatycznych w Centrum e-Zdrowia. Uczestnicy rozmawiali o tym, jak usprawnić wymianę danych między systemami oraz jak stworzyć spójny ekosystem cyfrowej ochrony zdrowia.  

Interoperacyjność służy pacjentom

Interoperacyjność nie jest wyłącznie zagadnieniem technicznym. Jej celem jest zapewnienie, aby właściwe informacje o pacjencie były dostępne dla właściwych osób we właściwym czasie i w bezpieczny sposób - mówił na spotkaniu w Gdańsku wiceminister Maciejewski.

Dzięki sprawnej wymianie danych lekarze mogą podejmować decyzje na podstawie pełnej dokumentacji medycznej, pacjenci nie muszą wielokrotnie przekazywać tych samych informacji, a wyniki badań mogą być dostępne niezależnie od miejsca ich wykonania. To z kolei przekłada się na wyższą jakość opieki, skuteczniejszą diagnostykę oraz większe bezpieczeństwo leczenia.

Korzyści także dla szpitali

Podczas spotkań zwracano uwagę, że interoperacyjność ma kluczowe znaczenie również z perspektywy zarządzania placówkami medycznymi. Dostęp do aktualnych, wiarygodnych i porównywalnych danych pozwala skuteczniej planować wykorzystanie zasobów, analizować ścieżki pacjentów oraz podejmować decyzje inwestycyjne.

Brak komunikacji pomiędzy systemami często prowadzi do dodatkowej pracy administracyjnej, konieczności wielokrotnego wprowadzania tych samych danych oraz wyższych kosztów integracji kolejnych rozwiązań informatycznych. Dlatego interoperacyjność jest postrzegana jako jeden z fundamentów nowoczesnego i efektywnego systemu ochrony zdrowia.

Odpowiedź na europejskie wyzwania

Jednym z tematów spotkania była także Europejska Przestrzeń Danych Zdrowotnych (EPDZ), która wyznacza kierunek rozwoju cyfrowej ochrony zdrowia w państwach Unii Europejskiej. Wymaga ona wdrażania wspólnych standardów umożliwiających bezpieczną i ustrukturyzowaną wymianę danych medycznych.

Przygotowanie polskich systemów, placówek i dostawców technologii do tych wymagań jest jednym z kluczowych zadań stojących przed sektorem zdrowia w najbliższych latach.

Otwarte standardy komunikacji między systemami teleinformatycznymi jako fundament przyszłych integracji

Centralnym punktem obrad była prezentacja otwartych standardów komunikacji między systemami teleinformatycznymi, który ma stworzyć wspólną podstawę komunikacji pomiędzy systemami szpitalnymi, aparaturą diagnostyczną, rozwiązaniami medycznymi oraz usługami centralnymi.

Standardy zakładają wykorzystanie:

• otwartej i publicznie dostępnej dokumentacji technicznej,
• jednolitych zasad integracji,
• dwukierunkowej wymiany danych,
• środowisk testowych umożliwiających bezpieczne sprawdzanie nowych rozwiązań.

Dzięki temu integracje pomiędzy systemami nie będą musiały być projektowane od podstaw przez każdą placówkę i każdego dostawcę oddzielnie. W efekcie proces wdrażania nowych usług może stać się szybszy, bardziej przewidywalny i mniej kosztowny.

Otwarte standardy komunikacji między systemami teleinformatycznymi obejmują:  

1. Zbiory danych/informacji,  
2. Sposób przekazywania informacji i podział na zasoby,  
3. Minimalny zakres będący przedmiotem wymiany,  
4. Weryfikację potrzeb wykraczających poza zakres,  
5. Wytyczne dot. bezpiecznej komunikacji.

Wspólna odpowiedzialność za cyfrową transformację

Powodzenie procesu budowy interoperacyjnego systemu ochrony zdrowia zależy zarówno od administracji publicznej, jak i od dostawców technologii oraz samych szpitali. Rolą Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia jest tworzenie przejrzystych standardów, otwartych konsultacji i jednolitych wymagań dla rynku. Tylko wspólne działania wszystkich uczestników rynku pozwolą stworzyć spójny ekosystem cyfrowej ochrony zdrowia.

Na usługodawcach oraz dostawcach spoczywają obowiązki wynikające z art. 8d Ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia.  

1. Usługodawcy oraz dostawcy usług informatycznych dla usługodawców, zwani dalej „dostawcami usług informatycznych”, są obowiązani zapewniać, aby ich systemy teleinformatyczne identyfikowały się wzajemnie oraz porozumiewały się między sobą w sposób bezpieczny, zgodnie z wymogami dotyczącymi wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji.
2. Wymogi dotyczące wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji określa minister właściwy do spraw zdrowia w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia, mając na uwadze zapewnienie adekwatnego poziomu bezpieczeństwa komunikacji i poufności oraz integralności przekazywanych danych.
3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, mają obowiązek stosowania wymogów, o których mowa w ust. 2, w terminie 9 miesięcy od dnia ich zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia.
4. Wymogi dotyczące wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji przed ich zamieszczeniem w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia podlegają konsultacjom z usługodawcami oraz dostawcami usług informatycznych.
5. Konsultacje, o których mowa w ust. 4, prowadzi jednostka podległa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwa w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia, przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej projektu wymogów dotyczących wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji, ze wskazaniem sposobu i terminu zgłaszania uwag.
6. Zmiany wymogów dotyczących wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji wprowadza się na zasadach określonych w ust. 2–6, przy czym usługodawcy oraz dostawcy usług informatycznych mają obowiązek stosować zmienione wymogi w terminie wyznaczonym przez ministra właściwego do spraw zdrowia, nie krótszym niż 1 miesiąc od dnia ich zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia.

Kierunek: dane podążają za pacjentem

Uczestnicy „Okrągłego stołu dla cyfryzacji ochrony zdrowia” dyskutowali o kierunkach wdrażania otwartych standardów, barierach integracyjnych oraz praktycznych aspektach implementacji otwartych standardów komunikacji między systemami teleinformatycznymi w placówkach medycznych. Celem tych działań jest przejście od wielu odrębnych systemów informatycznych do jednolitego środowiska, w którym dane medyczne podążają za pacjentem, a technologia wspiera personel medyczny i proces leczenia.

Rozwój interoperacyjności ma stać się jednym z kluczowych elementów dalszej cyfryzacji ochrony zdrowia w Polsce, wspierając zarówno krajowe potrzeby systemu, jak i realizację europejskich wymagań dotyczących wymiany danych zdrowotnych. 

Sprawdź szczegóły w dokumentacji otwartych standardów komunikacji między systemami teleinformatycznymi.